AB ülkelerinde güç krizi tartışmaları sürüyor

Elektrik üretimi için kullanılan doğal gaza tavan fiyat uygulanarak bu eserin fiyatının süreksiz olarak sonlandırılması, Rusya’dan ithal edilen gaza tavan fiyat getirilmesi, gaz santrallerinden elektrik üretiminin süreksiz olarak Avrupa elektrik piyasasında fiyat oluşumu dışında tutulması ve gaz dışındaki kaynaklara tavan fiyat getirilmesi bakanların görüşeceği hususlar ortasında yer alacak.

Ayrıca, güç piyasadaki likiditenin artırılması için de çeşitli seçenekler pahalandırılacak.

Yüksek teminat ölçüleriyle karşılaşan güç piyasası iştirakçilerine ek kredi sınırı ve likidite sağlanması, Avrupa’da türev piyasaların süreksiz olarak askıya alınması ve karbon piyasasının elektrik fiyatlarına tesirinin hafifletilmesi üzere hususlar da görüşülecek.

Bakanlar, AB çapında elektrik tüketimin azaltılması ve bu hususta bir gaye belirlenmesi üzerinde de fikirlerini paylaşacak.

Rusya gaz tavan fiyat uygulamasına karşı

Rusya, doğal gaza tavan fiyat uygulamasının kabul etmeyeceğini açıklamıştı. Rus yetkiler, Rusya’nın Avrupa’ya doğal gazın memleketler arası fiyatların altında satılmasına müsaade verilmeyeceğini, petrolde olduğu üzere doğal gaza tavan fiyat uygulayacak ülkelere gaz sevkiyatı yapılmayacağını bildirmişti.

Uzmanlar, Avrupa’ya aslında kısıtlı ölçüde sağlanan Rusya’dan gaz akışının büsbütün kesilmesinin, Avrupa’nın tüketiminin en ağır olduğu kış devrinde badirelere yol açacağını belirtiyor.

Öte yandan gaz santrallerinin Avrupa’daki elektrik fiyat oluşumunun dışında tutulması da kolay görünmüyor.

Mevcut sistemde AB’deki toptan elektrik fiyatı, toplam elektrik talebini karşılamak için muhtaçlık duyulan son üretici tarafından ve ekseriyetle süratle devreye alınabilen doğal gaz santrallerince belirleniyor.

Doğal gaz fiyatlarındaki süratli yükseliş bu piyasanın istikrarını bozmuş durumda. Lakin, gazın elektrik üretimindeki kaynak fiyatlarından ayrıştırılması durumunda rüzgar ve güneş üzere yenilenebilir güç kaynaklarla nükleer ve kömür elektrik piyasası içinde farklı fiyatlanacak.

Böylece, gaz dışındaki kaynaklara yapılan ödemenin daha düşük olması ve piyasadaki elektrik fiyatlarının gerilemesi planlanıyor.

Bu müdahale karşısında ise gaz tedarikinde meseleler yaşanabileceği yahut başka kaynaklardan üreticilerin yatırımlarına karşı özgür piyasa fiyatlarının altında getiriyi olumsuz karşılaması kelam konusu olacak.

Elektrik tüketiminin düşürülmesi

AB, daha evvel doğal gazda yaptığı üzere üye ülkelerin elektrik tüketimlerini düşürmelerini istemeye hazırlanıyor. Birlik, Rusya’dan tedarikteki düşüşü gaz tüketimini yüzde 15 azaltarak hafifletmeyi planlıyordu.

Ancak elektrik piyasası ile doğal gaz piyasası farklı yapılara sahip. Doğal gaz depolaması mümkün olan bir eserken elektriği saklamak ve gereksinim duyulduğunda tüketmek mümkün olmuyor. Bu nedenle elektrik tüketimindeki bir düşüşün piyasaları bir ölçüde rahatlatacak tesiri olması beklenirken, güç krizine karşı kesin bir tahlil ortaya koyması mümkün görünmüyor.

Avrupa ülkelerinde son devirde elektrik ve doğal gaz fiyatları tarihi tepe yaptı.

Rusya’nın Avrupa’ya Kuzey Akım boru sınırından doğal gaz akışını süresiz durdurduğunu açıklamasının akabinde Avrupa’da gaz fiyatları süratle yükseldi.

Avrupa’da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF’de süreç gören ekim vadeli gaz kontrat fiyatları, 2 Eylül’de yaklaşık 214 avro düzeyinde kapanmıştı. Doğal gazın megavatsaat fiyatı bugün yüzde 26 artarak 270 avronun üzerine çıkmıştı.